К И Р И Ш …………………………………………………………………..... 3
I БОБ. ТАФСИР ИЛМИ ВА УНИНГ РИВОЖЛАНИШ
БОСҚИЧЛАРИНИ ЎРГАНИШНИНГ НАЗАРИЙ-МЕТОДОЛОГИК ВА
ТАРИХИЙ АСОСЛАРИ
1.1.§ Тафсир илмининг назарий-методологик муаммолари ҳамда
Қуръоншуносликка оид тадқиқотлар таҳлили .............................................. 20
1.2.§ Тафсирларнинг пайдо бўлиши ва ривожланиши тарихи ........... 41
1.3.§ Тафсирларнинг кўпайиши, улардаги ихтилоф ва хилма-хилликнинг сабаб ҳамда омиллари ................................................................. 58
II БОБ. XIII-XV АСРЛАРДАГИ АҲЛИ СУННА
МУФАССИРЛАРИНИНГ ҚУРЪОН ИЛМЛАРИ ТАРАҚҚИЁТИГА
ҚЎШГАН ҲИССАЛАРИ
2.1.§ Ҳанафий мазҳаби муфассир олимлари ва улар томонидан ёзилган
тафсирларнинг илмий-амалий қиймати ........................................................ 85
2.2.§ Шофиийлик мазҳаби олимларининг Қуръон илмлари ривожида
тутган ўрни ........................................................................................................ 107
2.3.§ Суннийликнинг бошқа мазҳабларида ёзилган тафсирларнинг
тарихий аҳамияти .............................................................................................. 124
III БОБ. МОВАРОУННАҲРДА ТАФСИР ИЛМИНИНГ ТАРИХИЙ
РИВОЖИ ВА БУНДА МУФАССИРЛАРНИНГ ТУТГАН ЎРНИ
3.1.§ IX-XII асрларда Мовароуннаҳрлик машҳур муфассирларнинг
тафсир илми тараққиётидаги ўрни ва роли .................................................... 142
3.2.§ XIII-XIV асрларда ақлий тафсирлар тадрижий ривожининг ўзига
хос жиҳатлари ................................................................................................... 167
3.3.§ Амир Темур ва Темурийлар даврида ижод этган муфассирлар..188
IV БОБ. ТАФСИРЛАРДА ҲАНАФИЙ МАЗҲАБИНИНГ АКС ЭТИШИ
ВА ҚУРЪОН ШАРҲЛАРИНИНГ ҚИЁСИЙ ТАҲЛИЛИ
4.1.§ Тафсирларда фиқҳий масалаларни баён этишдаги ўзига хос
хусусиятлар ....................................................................................................... 214
4.2.§ Ақидавий оятлар шарҳларининг қиёсий таҳлили ...................... 228
4.3.§ Диний-ижтимоий масалаларга доир оятларнинг ёритилиши ва
уларни бугунги кунда ўрганишнинг долзарблиги (“Тафсир ан-Насафий”
мисолида) .......................................................................................................... 246
Х У Л О С А ……………………………………………………….………..... 272
ФОЙДАЛАНИЛГАН МАНБА ВА АДАБИЁТЛАР РЎЙХАТИ .…….... 279
ИЛОВАЛАР ...................................................................................................... 309
