КЎСАК ҚУРТИГА ҚАРШИ КЕНГ ҚЎЛЛАНИЛУВЧИ ИНСЕКТИЦИДЛАРНИНГ ҒЎЗАДАГИ БАЪЗИ ФАОЛ БИРИКМАЛАР БИОСИНТЕЗИГА ТАЪСИРИ

КЎСАК ҚУРТИГА ҚАРШИ КЕНГ ҚЎЛЛАНИЛУВЧИ
ИНСЕКТИЦИДЛАРНИНГ ҒЎЗАДАГИ БАЪЗИ ФАОЛ БИРИКМАЛАР
БИОСИНТЕЗИГА ТАЪСИРИ

Автор
АСРОРОВ АКМАЛ МАЖИТОВИЧ
Год
2018
  • 80 000 UZS

Оглавление диссертации
Қисқартмалар рўйхати..................................................................................... 5
Кириш................................................................................................................ 6
I БОБ. ИНСЕКТИЦИДЛАРНИНГ СЕЛЕКТИВ ТАЪСИРИ ВА
ЎСИМЛИКЛАРНИНГ ЗАРАРКУНАНДА ҲАШАРОТЛАРДАН
ҲИМОЯЛАНИШ МЕХАНИЗМЛАРИ....................................................... 14
1.1. Ғўза зараркунандаларига қарши қўлланилувчи инсектицидлар....... 14
1.1.1. Инсектицидларнинг таъсир механизмлари......................................... 19
1.2. Ғўзанинг ҳимояланишида терпеноид альдегидларнинг роли........... 22
1.3. Ғўзанинг ҳимояланишида гидролазаларнинг роли............................. 27
1.3.1. Хитиназалар ва инсектрезистентлик.................................................... 27
1.3.2. Глюканазалар ва инсектрезистентлик.................................................. 30
1.4. Ғўзанинг ҳимояланишида оксидоредуктазаларнинг роли................. 32
1.4.1. Пероксидазалар ва инсектрезистентлик.............................................. 32
1.4.2. Полифенолоксидазалар ва инсектрезистентлик................................. 33
1.4.3. Салицил кислота ва ўсимлик ҳимоя тизими........................................ 35
1.4.4. Жасмон кислотанинг ўсимлик ҳимоя тизимидаги роли.................... 36
1.5. Фенилаланин аммиак лиазанинг ўсимликлар ҳимоясидаги роли.... 38
1.6. Уреазалар ва ўсимликларнинг ҳимояланиши..................................... 39
1.7. Тиол бирикмаларнинг ўсимликлар ҳимоясидаги роли...................... 41
1.8. Азот, эркин аминокислоталар ва эрувчан оқсиллар........................... 43
II БОБ. ҒЎЗАНИНГ ФЛОЭМАДАН ОЗИҚЛАНУВЧИ
ЗАРАРКУНАНДАЛАРГА НИСБАТАН ОЗУҚАВИЙ ҚИЙМАТИНИ
БЕЛГИЛОВЧИ МОДДАЛАРИГА ИНСЕКТИЦИДЛАРНИНГ
ТАЪСИРИ........................................................................................................ 46
2.1. Эрувчан оқсиллар ва қанд моддалари миқдорига инсектицидларнинг
таъсири.............................................................................................................. 46
2.2. Инсектицидлар таъсирида эркин аминокислоталардаги миқдор
ўзгаришлар........................................................................................................ 56
III БОБ. ҒЎЗАНИНГ ҲАШАРОТЛАРГА ЧИДАМЛИЛИГИГА
ИНСЕКТИЦИДЛАРНИНГ ТАЪСИРИ ВА ПРОТЕОМИК
ТАҲЛИЛЛАР.................................................................................................. 63
3.1. Инсектицидлар таъсирида терпеноид альдегидларнинг миқдорий


3

ўзгаришлари...................................................................................................... 63
3.2. Тиол бирикмаларнинг инсектицидлар таъсиридаги миқдор
ўзгаришлари..................................................................................................... 69
3.3. Оксигеназ ферментлар фаолликларининг инсектицидлар таъсиридаги
ўзгаришлари..................................................................................................... 70
3.4. Гидролитик ферментлар фаолликларининг инсектицидлар
таъсиридаги ўзгаришлари............................................................................... 76
3.5. Ғўза геномидаги хитиназаларнинг in silico идентификацияси............. 79
3.6. Ғўза барги оқсилларининг протеомик таҳлили...................................... 83
IV БОБ. ИНСЕКТИЦИДЛАРНИНГ ҚЎЛЛАНИЛИШИ ВА УЛАР
ТАЪСИРИДАГИ БИОКИМЁВИЙ КЎРСАТКИЧЛАРДАГИ
ЎЗГАРИШЛАРНИ БАҲОЛАШ УСУЛЛАРИ....................................... 97
4.1. Инсектицид препаратларининг қўлланилиши..................................... 97
4.2. Қанд моддалар тадқиқи........................................................................ 101
4.2.1. Қанд моддалар экстракцияси............................................................. 101
4.2.2. Қайтарувчи қанд моддалари миқдорини аниқлаш......................... 101
4.2.3. Умумий қанд моддалар миқдорини аниқлаш.................................. 102
4.3. Терпеноид альдегидлар анализи.......................................................... 103
4.3.1. Терпеноид альдегидлар экстракцияси.............................................. 103
4.3.2. Терпеноид альдегидларнинг колориметрик миқдор анализи....... 103
4.3.3. Индивидуал терпеноид альдегидларнинг миқдор анализи........... 103
4.4. Сувда эрувчан оқсил моддалар тадқиқи............................................. 104
4.4.1. Оқсиллар экстракцияси ва гель хроматографияcи.......................... 104
4.4.2. Оқсиллар экстракцияси ва этанол ёрдамида чўктириш................. 104
4.4.3. Оқсиллар экстракцияси ва ацетон ёрдамида чўктириш................. 105
4.4.4. Лоури усули бўйича оқсиллар миқдорини аниқлаш....................... 105
4.4.5. Бредфорд усули бўйича оқсиллар миқдорини аниқлаш................. 105
4.5. Ҳимоявий таъсирга эга ферментлар фаолликларининг тадқиқи...... 106
4.5.1. Пероксидаза ферменти фаоллигини аниқлаш................................. 106
4.5.2. Полифенолоксидаза фаоллигини аниқлаш...................................... 106
4.5.3. Хитиназа ферменти фаоллигини аниқлаш....................................... 107
4.5.4. β-1,3-глюканаза фаоллигини аниқлаш............................................. 107


4

4.6. Уреаза ва ФАЛ фаолликларининг тадқиқи......................................... 108
4.6.1. Уреаза ва ФАЛ экстракцияси............................................................ 108
4.6.2. Уреаза фаоллигини аниқлаш............................................................. 108
4.6.3. ФАЛ фаоллигини аниқлаш................................................................ 108
4.7. Тиол бирикмаларнинг миқдор анализи............................................... 109
4.7.1. Оқсил таркибидаги тиол бирикмаларнинг миқдор анализи........... 109
4.7.2. Эркин глутатионнинг миқдор анализи............................................. 109
4.8. Салицил ва жасмон кислоталарнинг миқдор анализи....................... 110
4.8.1. Салицил кислотанинг миқдор анализи............................................. 110
4.8.2. Жасмон кислотанинг миқдор анализи.............................................. 110
4.9. Эркин аминокислоталар ва умумий азот тадқиқи.............................. 110
4.9.1. Аминокислоталар экстракцияси ва модификацияси...................... 110
4.9.2. Индивидуал аминокислоталарнинг миқдор анализи...................... 111
4.9.3. Умумий азот........................................................................................ 111
4.10. Оқсилларнинг протеомик таҳлили.................................................... 111
4.10.1. Икки ўлчамли электрофорез учун оқсиллар экстракцияси.......... 111
4.10.2. Икки ўлчамли электрофорез учун изоэлектрофокусировка........ 113
4.10.3. Икки ўлчамли электрофорез – гел электрофорез.......................... 113
4.10.4. Масс-спектрометрия усули учун электофорез гелидан
оқсилларнинг экстракцияси ва трипсинолиз жараёни.............................. 114
4.10.5. Оқсиллар идентификацияси............................................................ 115
4.11. Вителин экстракцияси......................................................................... 116
Якуний қисм................................................................................................ 117
Хулосалар...................................................................................................... 117
Фойдаланилган адабиётлар рўйхати....................................................... 119
Иловалар....................................................................................................... 143



Модули для Opencart 2, Опенкарт 3