КИРИШ...................................................................................................................6
АСОСИЙ ҚИСМ
I БОБ. Яллиғланишга қарши ва тинчлантирувчи таъсирга эга бўлган
фитопрепаратларнинг ҳозирги кундаги ҳолати ва истиқболи..........15
1.1-§.Тиббиѐтда яллиғланишга қарши восита сифатида
қўлланиладиган доривор ўсимликларнинг тутган ўрни ва
аҳамияти.................................................................................................15
1.2-§. Тинчлантирувчи таъсирга эга бўлган дори воситалари ва
доривор ўсимликлар..............................................................................22
1.3-§. Спирт - сувли ажратмалар тайѐрлаш технологиясида биофаол
моддаларнинг роли................................................................................26
1.4-§. Драже дори воситаларининг замонавий тиббиѐтда тутган
ўрни.........................................................................................................29
I боб бўйича хулосалар.........................................................................32
II БОБ. ТАДҚИҚОТ УЧУН ОЛИНГАН ХОМАШЁЛАР ВА ДОРИ
ШАКЛЛАРИНИНГ СИФАТИНИ БАҲОЛАШ УСУЛЛАРИ
2.1-§. Танланган тадқиқот объектларининг асосланиши..................33
2.1.1-§. Анжабор илдизи ва илдизпояси..............................................34
2.1.2-§. Анжабор қуруқ экстракти.......................................................35
2.1.3-§. Арслонқуйруқ ўти....................................................................36
2.1.4-§. Регел қўзиқулоғи ўти...............................................................36
2.1.5-§. Қизилмия илдизи......................................................................37
2.1.6-§. «Леоглицирфлом» қуруқ экстракти.......................................38
2.1.7-§. «Тозаланган мўмиѐ»................................................................38
2.1.8-§. Фитин........................................................................................40
2.1.9-§. Аскорбин кислотаси................................................................40
2.1.10-§. Ёрдамчи моддалар..................................................................41
2.1.11-§. Дори шаклини тайѐрлаш объектлари...................................42
2.2-§. Тадқиқот усуллари......................................................................43
3
2.2.1-§. Тиндирмалар олиш усуллари (мацерация, перколяция,
ВНИИФ, гирдоб усулида экстракция)……………………………….45
2.2.2-§. Дори воситалари таркибидаги ошловчи моддалар,
флавоноидлар, иридоидлар, сапонинлар, аскорбин кислота, фитин
ва мўмиѐнинг сифат кўрсаткичларини аниқлаш усуллари...............47
2.2.3-§. Дори воситалари таркибидаги ошловчи моддалар,
флавоноидлар, иридоидлар, сапонинлар, аскорбин кислота, фитин
ва мўмиѐнинг миқдорини аниқлаш усуллари.....................................51
2.2.4-§. Тиндирмадаги оғир металл ва қуруқ қолдиқни аниқлаш
усули.......................................................................................................57
2.2.5-§. Тиндирмада спирт концентрациясини аниқлаш усуллари..58
2.2.6-§. Драженинг сифат кўрсаткичларини аниқлаш усуллари......59
II боб бўйича хулосалар........................................................................62
III БОБ. АНЖАБОР ИЛДИЗ ВА ИЛДИЗПОЯСИДАН ТИНДИРМАЛАР
ОЛИШ ТЕХНОЛОГИЯСИ
3.1-§. Экстракция жараѐнига турли омилларнинг таъсирини
ўрганиш..................................................................................................63
3.2-§. Анжабор тиндирмасини стандартлаш......................................67
3.3-§. Тиндирмада ошловчи моддаларни миқдорий аниқлаш..........67
3.4-§. Тайѐрланган тиндирманинг яроқлилик муддатини
текшириш...............................................................................................71
III боб бўйича хулосалар......................................................................74
IV БОБ. МУРАККАБ ТАРКИБЛИ ЎСИМЛИКЛАР АСОСИДА ҚУРУҚ
ЭКСТРАКТ ОЛИШ ТЕХНОЛОГИЯСИНИ ИШЛАБ ЧИҚИШ
4.1-§. Мураккаб таркибли ўсимликлардан қуруқ экстракт
технологияси ва экстрагент танлаш…………………………………75
4.2-§.«Леоглицирфлом» қуруқ экстрактининг сифатини
баҳолаш..................................................................................................89
4.3-§. «Леоглицирфлом» қуруқ экстрактини стандартлаш...............89
4
4.4-§. «Леоглицирфлом» қуруқ экстрактидаги флавоноид ва
сапонин (глицирризин кислота) лар йиғиндиси миқдорини
спектрофотометрик усулда аниқлаш натижалари.............................90
4.5-§. «Леоглицирфлом» қуруқ экстрактида флавоноид ва сапонин
(глицирризин кислота) лар йиғиндисиини миқдорини юқори
самарали суюқлик хроматография усулида аниқлаш........................95
4.6-§. «Леоглицирфлом» қуруқ экстрактининг сақланиш шароити ва
яроқлилик муддатини белгилаш.........................................................99
IV боб бўйича хулосалар....................................................................104
V БОБ. ДРАЖЕ ДОРИ ШАКЛИ ТЕХНОЛОГИЯСИНИ ИШЛАБ
ЧИҚИШ
5.1-§.Драже дори шакли технологиясида ѐрдамчи моддалар
танлашнинг назарий асослари........................................…................105
5.1.1-§. Анжабор қуруқ экстракти асосида аскорбин кислота ва
фитин сақловчи, драже таркибини танлаш ва технологиясини ишлаб
чиқиш............................................................................…....................107
5.1.2-§. «Герасфит» дражесининг сифат кўрсаткичларини
аниқлаш................................................................................................113
5.1.3-§.«Герасфит» дражесининг сақланиш шароити ва яроқлилик
муддатини белгилаш...........................................................................127
5.2-§. Анжабор қуруқ экстракти ва аскорбин кислота сақловчи
драже тайѐрлаш технологияси……………………………………...139
5.2.1-§. «Гераск» дражесининг сифат кўрсаткичларини аниқлаш.142
5.2.2-§. «Гераск» дражесининг сақланиш шароити ва яроқлилик
муддатини белгилаш...........................................................................148
5.3-§. «Леоглицирфлом» қуруқ экстракти асосида драже тайѐрлаш
технологияси........................................................................................156
5.3.1-§. «Леоглицирфлом» дражесини сифат кўрсаткичларини
аниқлаш................................................................................................159
5.3.2-§. «Леоглицирфлом» дражесининг сақланиш шароити ва
5
яроқлилик муддатини белгилаш........................................................168
5.4-§. «Тозаланган - Мўмиѐ» ва анжабор қуруқ экстракти асосида
дражега таркиб танлаш ва технологиясини ишлаб чиқиш..............173
5.4.1-§. «Мумиѐколл» дражесини сифат кўрсаткичларини
аниқлаш................................................................................................176
5.4.2-§. «Мўмиѐколл» дражесини стандартлаш................................181
5.4.3-§. «Мўмиѐколл» дражесининг сақланиш шароити ва
яроқлилик муддатини белгилаш........................................................189
V боб бўйича хулосалар......................................................................198
УМУМИЙ ХУЛОСАЛАР................................................................................198
ФОЙДАЛАНИЛГАН АДАБИЁТЛАР РЎЙХАТИ......................................201
ИЛОВАЛАР........................................................................................................217


