ШЎРЛАНГАН ТУПРОҚЛАР МЕЛИОРАТИВ ҲОЛАТИНИ МАҚБУЛЛАШТИРИШНИНГ РЕСУРСТЕЖАМКОР ТЕХНОЛОГИЯСИ ВА ТЕХНИКАЛАРИНИ ЯРАТИШ

ШЎРЛАНГАН ТУПРОҚЛАР МЕЛИОРАТИВ ҲОЛАТИНИ
МАҚБУЛЛАШТИРИШНИНГ РЕСУРСТЕЖАМКОР
ТЕХНОЛОГИЯСИ ВА ТЕХНИКАЛАРИНИ ЯРАТИШ

Автор
ЖЎРАЕВ ФАЗЛИДДИН ЎРИНОВИЧ
Год
2019
  • 80 000 UZS

Оглавление диссертации
КИРИШ.……………......…………………………………………… 7
1-БОБ. ТУПРОҚҚА ЧУҚУР ИШЛОВ БЕРИШ, ШЎРЛАНИШГА
МОЙИЛ ТУПРОҚЛАРНИНГ ШЎРИНИ ЮВИШ ВА
БОШҚАРИШДА ҚЎЛЛАНИЛАДИГАН НАЗАРИЙ АСОС
ЛАР, ТЕХНИК, ТЕХНОЛОГИК ЕЧИМЛАРИГА ОИД
ИЛМИЙ ВА АМАЛИЙ ЁНДОШИШЛАР ШАРҲИ
1.1-§. Мелиоратив ҳолати ёмон ерларда қўлланиладиган техник воси
талариларнинг таҳлили .........................................................................
18
1.1.1-§. Тупроққа ағдармасдан ишлов беришда қўлланиладиган ағдаргич
сиз ва чизелли плугларнинг таҳлили..................................................
24
1.1.2-§. Туйнукли дренаж ҳосил қиладиган қурилмаларнинг таҳлили.......... 30
1.3-§. Муаммонинг қўйилиши ва тадқиқотнинг мақсади……..……........... 41
Биринчи боб бўйича хулосалар............................................................ 42
2-БОБ. СУҒОРИЛАДИГАН ЕРЛАРНИНГ ФИЗИК-МЕХАНИК ВА
ТЕХНОЛОГИК ХОССАЛАРИ
2.1-§. Турли даражада шўрланган ерларда тупроқнинг қаттиқлиги,
намлиги ва зичлигини ўрганиш натижалари.......................................
43
2.2-§. Тупроқнинг ишқаланиш коэффициентини аниқлаш.......................... 48
2.3-§. Тупроқнинг силжишдаги солиштирма қаршилигини аниқлаш......... 50
2.4-§. Шўрланган тупроқларда тупроқнинг пластик ва эластиклик
чегараларини аниқлаш….......................................................................
52
Иккинчи боб бўйича хулосалар............................................................ 56
3-БОБ. ЧИЗЕЛСИМОН ЮМШАТКИЧНИНГ ПАРАМЕТРЛАРИНИ
НАЗАРИЙ ВА ЭКСПЕРИМЕНТАЛ АСОСЛАШ
3.1-§. Чизелсимон юмшаткич ишчи қисмларининг параметрларини
аниқлаш...................................................................................................
57
3.2-§. Чизелсимон юмшаткич иш устунининг ён профил шаклини
асослаш...................................................................................................
58


3

3.3-§. Чизелсимон юмшаткичнинг иш органи таъсирида берч ва гипсли
тупроқ бўлакларининг ҳаракатни ўрганиш........................................
70
3.4-§. Чизелсимон юмшаткич ишчи органининг қамраш кенглиги ва
унинг устуни баландлигини асослаш...................................................
74
3.4.1-§. Чизелсимон юмшаткичнинг ишчи қисмларини рамада жойлаши
шини асослаш.........................................................................................
77
3.4.2-§. Чизелсимон юмшаткичнинг тортишга қаршилигини аниқлаш......... 80
3.5-§. Лаборатория-дала тажрибаларини ўтказиш тартиби, усули ва
шароитлари.............................................................................................
82
3.5.1-§. Лаборатория тажрибаларини ўтказиш усули ва тартиби................... 83
3.5.2-§. Ишчи органлар таъсирида тупроқ деформациясини тадқиқ этиш.... 85
3.5.3-§. Иш органларининг рамада жойлашишини тадқиқ этиш.................... 87
3.6-§. Далада тажрибаларни ўтказиш усули ва тартиби...…........................ 90
3.6.1-§. Чизелсимон юмшаткич ишчи қисмларининг энергетик кўрсат
кичларини аниқлаш................................................................................
92
3.6.2-§. Чизелсимон юмшаткич ишчи қисми тортишга қаршилик кучининг
устун эгрилик радиусига боғлиқлиги........................….......................
93
3.6.3-§. Чизелсимон юмшаткич ишчи қисмларининг тортишга қаршилик
кучи ва унинг тупроқ хоссаларига боғлиқлигини аниқлаш..............
96
3.6.4-§. Чизелсимон юмшаткичнинг мақбул параметрларини аниқлаш….... 98
3.7-§. Чизелсимон юмшаткичнинг тажриба нусхаси ...................…........... 100
3.8-§. Чизелсимон юмшаткичнинг тавсия этилаётган параметрлари......... 102
Учинчи боб бўйича хулосалар.............................................................. 103
4-БОБ. ШЎРЛАНГАН ТУПРОҚЛАР ҲАЙДАЛМА ҚАТЛАМИ
ОСТИДА ТУЙНУКЛИ ДРЕНАЖ ҲОСИЛ ҚИЛИШНИНГ
НАЗАРИЙ ВА ТЕХНОЛОГИК АСОСЛАРИ
4.1-§. Шўрланган тупроқлар ҳайдалма қатлами остида туйнукли дренаж
ҳосил қилишнинг аҳамияти..................................................................
104
4.2-§. Туйнукли дренаж ҳосил қилиш жараёнида тупроқ қатламида


4

юзага келадиган кучланишлар ҳолатини аниқлаш.......................... 106
4.3-§. Туйнукли дренаж ҳосил қиладиган қурилманинг параметрларини
асослаш....................................................................................................
110
4.4-§. Туйнукли дренаж ҳосил қиладиган қурилманинг дала тажриба
натижалари..............................................................................................
117
4.4.1-§. Туйнукли дренаж ҳосил қиладиган қурилманинг ишчи қисмлари... 118
4.4.2-§. Туйнукли дренаж ҳосил қиладиган қурилманинг тортишга
қаршилик кучини аниқлаш....................................................................
120
4.4.3-§. Туйнукли дренаж ҳосил қиладиган қурилма ишчи қисмини иш
устуни билан боғловчи пўлат арқоннинг узунлигини асослаш.........
122
4.4.4-§. Туйнукли дренаж ҳосил қиладиган қурилманинг юмшатувчи
ишчи органларини тажриба-синов натижалари бўйича танлаш.......
124
4.5-§. Махсус полимер суюқлик сепадиган пуркагичли туйнукли дренаж
ҳосил қиладиган қурилмани қўллаш технологияси..........................
126
Тўртинчи боб бўйича хулосалар........................................................... 130
5-БОБ. БУХОРО ВОҲАСИНИНГТАБИИЙ ВА ХЎЖАЛИК ШАРО
ИТЛАРИ, ЕР ОСТИ СИЗОТ СУВЛАРИ ВА УЛАРНИНГ
ҲАРАКАТЛАНИШИНИ ИФОДАЛОВЧИ МАТЕМАТИК
МОДЕЛЛАР
5.1-§. Бухоро воҳасининг табиий ва хўжалик шароитлари.......................... 131
5.2-§. Чизелсимон юмшаткичнинг агротехник ва энергетик кўрсаткич
лари ва тупроқнинг сув ўтказувчанлик қобилиятини тадқиқ этиш..
138
5.3-§. Ер ости сизот сувларининг туйнукли дренажга оқимини ифода
ловчи чегаравий кўрсаткичлари...........................................................
142
5.3.1-§. Ер ости сизот сувларининг туйнукли дренажга ҳаракатланиши
нинг асосий кўринишлари….................................................................
144
5.3.2-§. Туйнукли дренажга сизот сувларининг шаклланиши ва ҳара
кати потенциали.....................................................................................
145
5.3.3-§. Ўзгарувчан сизот сувларининг ҳаракатини ифодаловчи бир


5

ўлчамли дифференциал тенгламалар.................................................. 155
5.3.4-§. Чизиқли бўлмаган сизиш жараёнида бир ўлчамли оқимнинг
умумий дифференциал тенгламалари..................................................
158
Бешинчи боб бўйича хулосалар............................................................ 163
6-БОБ. ЧИЗЕЛСИМОН ЮМШАТКИЧ ВА ТУЙНУКЛИ ДРЕНАЖ
ҲОСИЛ ҚИЛАДИГАН ҚУРИЛМАЛАР ЁРДАМИДА СУҒО
РИЛАДИГАН ЕРЛАРНИНГ МЕЛИОРАТИВ ҲОЛАТИНИ
ЯХШИЛАШНИНГ ТЕХНОЛОГИК АСОСЛАРИ
6.1-§. Механик таркиби оғир ва қийин ўзлаштириладиган ерлар,
уларнинг пайдо бўлиш сабаблари ҳамда бартараф этиш усуллари..
164
6.2-§. Чизелсимон юмшаткич ва туйнукли дренаж ҳосил қиладиган
қурилмаларнинг ишлаб чиқариш синови натижалари......................
170
6.2.1-§. Тажриба хўжалиги даласининг табиий ва хўжалик шароити............ 170
6.2.2-§. Тажриба хўжалиги даласининг тупроқ мелиоратив ҳолати.............. 170
6.2.3-§. Тадқиқот услублари............................................................................... 171
6.2.4-§. Тажриба даласининг сув-физик хоссалари ва сув ўтказувчанлиги... 172
6.2.5-§. Тажриба даласи тупроғининг морфологик тавсифи, механик
таркиби ва агрокимёвий хоссалари......................................................
174
6.2.6-§. Тажрибани ўтказиш тизими ва тартиби............................................... 176
6.2.7-§. Чизелсимон юмшаткич ва туйнукли дренаж ҳосил қиладиган
қурилмаларнинг синов натижалари.....................................................
180
6.2.8-§. Чизелсимон юмшаткич ва туйнукли дренаж ҳосил қиладиган
қурилма қўллаш технологияси ва шўр ювиш самарадорлиги...........
183
Олтинчи боб бўйича хулосалар............................................................ 190
7-БОБ. РЕСУРСТЕЖАМКОР ТЕХНИК ВОСИТАЛАРНИНГ ИҚТИ
СОДИЙ САМАРАДОРЛИГИНИ АНИҚЛАШ
7.1-§. Чизелсимон юмшаткич қурилмасининг техник-иқтисодий кўрсат
кичлари ............................................................................................
191
7.2-§. Туйнукли дренаж ҳосил қиладиган қурилманинг техник


6

иқтисодий кўрсаткичлари................................................................. 193
Еттинчи боб бўйича хулосалар............................................................. 197
ХУЛОСАЛАР....................................................................................... 198
ФОЙДАЛАНИЛГАН АДАБИЁТЛАР РЎЙҲАТИ ....................... 201
ИЛОВАЛАР........................................................................................... 223



Модули для Opencart 2, Опенкарт 3