| КИРИШ........................................................................................................... | 4 |
| IБОБ. МАРКЕРЛАРГА АСОСЛАНГАН СЕЛЕКЦИЯ ТЕХНОЛОГИЯСИ ТАРИХИ, ҚЎЛЛАНИЛИШИ, АФЗАЛЛИКЛАРИ ВА БУГУНГИ ХОЛАТИ............................................................................. | 12 |
| §1.1 Маркерларга асосланган селекция (МАС) технологиясининг тарихи............................................................................................................ | 12 |
| §1.2 Ўсимликларда МАС технологиясининг қўлланилиши..................... | 18 |
| §1.3 МАС технологиясининг афзалликлари............................................... | 22 |
| §1.4 Ғўзада МАС дастурининг бугунги холати.......................................... | 26 |
| §1.5 МАС технологияси асосида ғўзада тола сифат кўрсаткичларини яхшилаш.......................................................................................................... | 32 |
| §1.6 Ғўзада in silico ПЗР таҳлиллари............................................................ | 37 |
| II БОБ. ТАДҚИҚОТ ОБЪЕКТЛАРИ ВА УСЛУБЛАРИ........................... | 42 |
| §2.1. Фойдаланилган материаллар............................................................... | 42 |
| §2.1.1. Реактивлар.......................................................................................... | 42 |
| §2.1.2. Ускуналар.......................................................................................... | 42 |
| §2.2. Ўсимлик материаллари ....................................................................... | 43 |
| §2.3. Молекуляр генетик усуллар................................................................. | 43 |
| §2.3.1. Ўсимлик тўқимасидан геном ДНКсини ажратиш.......................... | 43 |
| §2.3.2.Гел электрофорез............................................................................... | 45 |
| §2.3.3. Полимераза занжир реакцияси (ПЗР) ва генотиплаш.................... | 46 |
| §2.3.4. ПЗР маҳсулотларини генотиплаш.................................................... | 48 |
| §2.4. Тола сифат кўрсаткичларини таҳлил қилиш...................................... | 48 |
| §2.5. Статистик таҳлиллар ўтказиш............................................................. | 49 |
| §2.6. In silico ПЗР таҳлиллари ўтказиш........................................................ | 49 |
| III-БОБ. ОТА-ОНА НАМУНАЛАРИНИ ТАНЛАШ ВА ДУРАГАЙ КОМБИНАЦИЯЛАРИНИ ЯРАТИШ.......................................................... | 51 |
| §3.1. МАС технологиясини қўллаш учун ДНК маркерлари ва ота-она намуналарини танлаш................................................................................... | 52 |
| §3.2. Дурагай комбинациялар яратиш......................................................... | 55 |
| §3.3.МАС технологияси асосида яратилган дурагай комбинациясида молекуляр ва статистик таҳлиллар............................................................... | 60 |
| §3.3.1. МАС дурагай комбинациясида молекуляр таҳлиллар.................. | 61 |
| §3.3.2. МАС дурагай комбинациясида статистик таҳлиллар.................... | 65 |
| §3.4. МАС технологияси ѐрдамида тола сифат белгиларига алоқадор QTL аллелларини бир генотипга жамлаш................................................... | 70 |
| IV-БОБ. БИОИНФОРМАТИК ТАҲЛИЛЛАР АСОСИДА КЎЧИРИБ ЎТКАЗИЛГАН QTL МАРКЕР ҲУДУДЛАРИДАН НОМЗОД ГЕНЛАР ВА ОҚСИЛЛАРНИ АНИҚЛАШ................................................................. | 76 |
| §4.1. Тола узунлиги ва пишиқлиги белгиларига генетик бириккан BNL 1604 ДНК маркерининг in silico таҳлили.................................................... | 76 |
3
| §4.2. AUGUSTUS ва BLAST веб-дастурлари ѐрдамида ўтказилган QTL худудидан генларни ва оқсилларни аниқлаш............................................. | 77 |
| §4.3. BLAST веб-дастури ѐрдамида аниқланган оқсиллар ва уларнинг функцияси...................................................................................................... | 78 |
| V-БОБ. МАС ТЕХНОЛОГИЯСИ ЁРДАМИДА ГЕНЕТИК БОЙИТИЛГАН ҒЎЗА НАВЛАРИНИ ЯРАТИШ ВА УЛАРНИ ИШЛАБ ЧИҚАРИШГА ЖОРИЙ ЭТИШ.................................................... | 83 |
| §5.1. МАС усули ѐрдамида генетик бойитилган ғўза навларини яратиш | 83 |
| §5.2. МАС технологиясида яратилган ғўза навларида ўтказилган QTL эффектини турли статистик таҳлиллар ѐрдамида ўрганиш....................... | 86 |
| §5.3. МАС технологиясида яратилган янги Равнақ-1 ва Равнақ-2 ғўза навларини кенг миқѐсда экиш учун уларнинг бирламчи уруғчилигини ташкил этиш .................................................................................................. | 94 |
| ХУЛОСА......................................................................................................... | 98 |
| ТАВСИЯЛАР............................................................................................... | 100 |
| ФОЙДАЛАНИЛГАН АДАБИЁТЛАР РЎЙХАТИ..................................... | 101 |
| ШАРТЛИ БЕЛГИЛАР ВА АТАМАЛАР РЎЙХАТИ................................. | 121 |
| ИЛОВАЛАР.................................................................................................... | 123 |


