СУВ ОМБОРЛАРИ ҚУВУРЛАРИНИНГ ҲАВФСИЗ ИШЛАШИНИ МОДЕЛЛАШТИРИШДА ИНФОРМАЦИОН ТЕХНОЛОГИЯЛАРНИ ҚЎЛЛАШ

05.09.07 – Гидравлика ва муҳандислик гидрологияси Техника фанлари бўйича фалсафа доктори (PhD) илмий даражасини олиш учун ѐзилган ДИССЕРТАЦИЯ

Автор
НЕГМАТУЛЛОЕВ ЗАФАРДЖОН ТУРДИБЕКОВИЧ
Год
2022
  • 40 UZS

Оглавление диссертации

КИРИШ............................................................................................................ 4
I-БОБ. МАТЕМАТИК МОДЕЛЛАШТИРИШ ВА АХБОРОТ
ТЕХНОЛОГИЯЛАРИНИ СУВ ОМБОРЛАРИ ҚУВУРЛАРИНИНГ
ХАВФСИЗ ИШЛАШИГА ҚЎЛЛАШ БЎЙИЧА АДАБИЁТЛАР
ШАРҲИ ........................................................................................................... 12
1.1§. Кўп фазали суюқликлар динамикасини моделлаштиришнинг
назарий асослари ....................................................................................................... 12
1.2 §. Кўп фазали суюқликлар оқимини математик моделлаштириш
асосида гидротехника иншоотларининг ҳавфсиз ишлашини ва
ишончлилигини ошириш ............................................................................... 15
1.3 §. Тўғондан қуйилаѐтган дисперс аралашмали суюқ оқимларнинг
тарқалиш жараѐнларининг математик модели ............................................ 17
1.4 §. Жиззах сув омбори шлюзини тўлдириш тизимининг кетма-кет
ўрнатилган икки затворини кўтарилишини Сен Венан усулида
моделлаштириш .............................................................................................. 22
1.5 §. Суюқлик ва девор орасидаги малекуляр тортишиш кучини
аниқлаш усуллари ........................................................................................... 32
Биринчи бобнинг хулосалари ........................................................................ 38
II-БОБ. ГИДРОТЕХНИК ИНШООТЛАРНИНГ СУВ ЎТКАЗИШ
ҚУВУРЛАРИДА ПУЛЬСАЦИЯ ЖАРАЁНИ ВА МАТЕМАТИК
МОДЕЛИ ........................................................................................................ 39
2.1 §. Қувурлардав суюқликларнинг турбулент ҳаракати ва
пульсациянинг пайдо бўлиши динамикаси .................................................. 39
2.2 §. Турбулентли оқимда уринма кучланишлар ....................................... 42
2.3 §. Сув ўтказиш йўлидаги айланувчи параллел конуссимон дисклар
орасида пульсациянинг пайдо бўлишини аниқлаш .................................... 44
2.4 § Айланувчи параллел дисклар орасидаги кучсиз турбулентланган
ҳаракат тартибини моделлаштириш ............................................................. 47
2.5 § Сув ўтказувчи цилиндрсимон қувурда дисперс аралашманинг
айланма ҳаракатини моделлаштириш ........................................................... 51
Иккинси бобнинг хулосалари ........................................................................ 54
III-БОБ. ОҚИМНИНГ СУВ ЎТКАЗИШ ИНШООТИ
КОНСТРУКЦИЯСИ БИЛАН ЎЗАРО ТАЪСИРИ ВА
ТЕБРАНИШЛАРНИНГ ПАЙДО БЎЛИШ САБАБЛАРИНИ
МОДЕЛЛШТИРИШ .................................................................................... 56
3

3.1 §. Қувурларда тебранишнинг пайдо бўлиши ва суюқлик оқими
тўлқинли ҳаракатларнинг интенсивлиги ...................................................... 56
3.2 §. Сув ўтказиш иншоотидаги паст босимли майдонини аниқлаш ....... 59
3.3 §. Қувурлардаги оқимда кинетик энергиянинг пайдо бўлишини
ҳисоблаш усуллари ......................................................................................... 62
3.4 §. Оқимда тезлик ва босимнинг ўзгариш қонунияти ва
гидродинамик ўхшашликлар ......................................................................... 68
3.5 §. Кўп фазали суюқликлар усулининг ишончлилиги ............................ 70
3.6 §. Эксперимент тадқиқотлари ва математик моделлашитиш орқали
олинган натижаларни таққослаш ................................................................. 72
Учинчи бобнинг хулосалари .......................................................................... 74
IV - БОБ. ЮҚОРИ БОСИМЛИ ОҚИМДА ПУЛЬСАЦИЯ ВА
ВИБРАЦИЯНИНГ ГИДРОТЕХНИК ИНШООТЛАР
ПАРАМЕТРЛАРИГА БОҒЛИҚЛИГИ …………………………………. 76
4.1 §. Жиззах сув омбори сув ўтказгич трактининг лойиҳавий тўсиқлар
орқали оқувчи оқимининг динамик модели ................................................. 76
4.2 §. Жиззах сув омбори косасидан сув ўтказиш қувури бўйлаб
босим ўзгариши қонуниятини сонли усуллар орқали аниқлаш ................ 78
4.3§.Жиззах сув омбори тўғонининг сув чиқарувчи трактидаги
гидравлик параметрларини экспериментал тадқиқотлари ......................... 83
4.4 §. Дисперс аралашма параметрларини гидротехник иншоотлар
конструкцияларига боғлаб ҳисоблаш ........................................................... 88
4.5 §. Жиззах сув омбори цилиндрсимон қувури суюқлик сарфининг
гидравлик параметрларга боғлиқлик график ва дастурлари .................... 90
Тўртинчи бобнинг хулосалари ...................................................................... 103
ХУЛОСА ......................................................................................................... 104
ФОЙДАЛАНИЛГАН АДАБИЁТЛАР ...................................................... 105
ИЛОВАЛАР ................................................................................................... 115

Модули для Opencart 2, Опенкарт 3