КИРИШ................................................................................................................ 6
I-БОБ. ҒЎЗА ҚАТОРЛАРИ ОРАCИДА БЎЙЛАМА ПОЛ ҲОСИЛ
ҚИЛИШ ТЕХНОЛОГИК ЖАРАЁНИНИНГ МЕХАНИЗАЦИЯЛАШ ДАРАЖАСИ ВА ТАДҚИҚОТ МАСАЛАЛАРИ. 16
1.1-§. Республикамизда пахта етиштиришда бўйлама ва кўндаланг пол
ҳосил қилишнинг аҳамияти ……..................…................................. 16
1.2-§. Биринчи суғориш учун қатор ораларида бўйлама пол ҳосил қилиш
технологик жараёнига қўйиладиган асосий талаблар.......... 24
1.3-§. Пол ҳосил қилиш техник воситалари ва уларнинг такомиллаштирилиши борасида олиб борилган тадқиқотлар таҳлили........ 27
1.4-§. Тадқиқот мақсади ва вазифалари...................................................... 48
Биринчи боб бўйича хулосалар…..................................................... 50
II-БОБ. ҒЎЗА ҚАТОР ОРАЛАРИГА БЎЙЛАМА ПОЛ ҲОСИЛ
ҚИЛИШ ТЕХНОЛОГИК ЖАРАЁНИ ВА УНДА
ТУПРОҚНИНГ ФИЗИК-МЕХАНИК ХОССАЛАРИ................. 51
2.1-§. Ғўза қатор ораларида тупроқнинг физик-механик ва технологик
хоссаларини ўрганиш бўйича олиб борилган илмий–тадқиқот
ишларининг таҳлили........................................................................... 51
2.2-§. Пол ҳосил қилиш даврида ғўза қатор оралари тупроғининг
намлиги, қаттиқлиги ва зичлиги......................................................... 53
2.3-§. Бўйлама пол ҳосил қилиш даврида ғўза ниҳолларининг ҳолати ... 58
2.4-§. Пол ҳосил қилиш даврида ғўза қатор оралари тупроғининг
уваланиш даражаси......................................................................... 60
2.5-§. Ғўза қатор орасида бўйлама пол ҳосил қилишдан олдин эгат ва
унда қўлда ҳосил қилинган полнинг кўндаланг профили................. 63
2.6-§. Бўйлама пол ҳосил қилиш даврида ғўза қатор ораларининг ишлов
бериш чуқурлиги ва тупроқнинг ишқаланиш коэффициентини
аниқлаш........................................................................................... 664
Иккинчи боб бўйича хулосалар........................................................... 70
III-БОБ. НАЗАРИЙ ТАДҚИҚОТЛАР.............................................................. 71
3.1-§. Ғўза қатор ораларида бўйлама пол ҳосил қиладиган шнекли
қурилманинг конструктив схемаси ва технологик иш жараёни ....... 71
3.2-§. Шнекли қурилмалар параметрларини аниқлаш бўйича олиб
борилган илмий ишлар таҳлили........................................................... 73
3.3-§. Шнекли транспортёрда тупроқ бўлакларининг ҳаракати.................. 77
3.4-§. Шнекли қурилма томонидан ғўза қатор ораларида ҳосил
қилинадиган полнинг баландлиги ва кўндаланг кесимининг
юзасини аниқлаш................................................................................... 80
3.5-§. Шнекли механизмнинг минимал иш унумини аниқлаш.................... 81
3.6-§. Шнек турини танлаш ҳамда унинг диаметри, қадами, айланишлар
сонини ва горизонтга нисбатан ўрнатилиш бурчагини асослаш....... 82
3.7-§. Қурилма қувурига ўрнатилган лемехнинг тупроққа кириш
бурчаги, кесиш чуқурлиги ва қамраш кенглигини аниқлаш............ 88
3.8-§. Қурилма йўналтиргичларининг ўрнатилиш бурчаги ва
баландлигини аниқлаш.......................................................................... 92
3.9-§. Шнекнинг тупроқни кўтариш баландлиги ва узунлигини асослаш.. 97
3.10-§. Қурилма лемехининг тортишга қаршилиги......................................... 98
Учинчи боб бўйича хулосалар.............................................................. 102
IV-БОБ.ТАЖРИБА ТАДҚИҚОТЛАР ЎТКАЗИШ УСЛУБЛАРИ ВА
УЛАРНИНГ НАТИЖАЛАРИ............................................................ 103
4.1-§. Тажриба тадқиқотлар дастури.............................................................. 103
4.2-§. Лаборатория тажриба тадқиқотларни ўтказиш усули........................ 103
4.2.1. Тупроқ каналида тажриба модели орқали тадқиқотлар ўтказиш
усули........................................................................................................ 103
4.2.2. Шнекнинг тўлиш коэффициентини лаборатория шароитида
аниқлаш усули........................................................................................ 109
4.3-§. Тажриба тадқиқотларининг натижалари………………...…….......... 1105
4.3.1. Пол ҳосил қилиш қурилмаси шнегининг тўлиш коэффициентини
аниқлаш................................................................................................... 110
4.3.2. Пол ҳосил қилиш қурилмаси параметрларининг унинг иш
унумига таъсирини тадқиқ этиш......................................................... 113
4.4-§. Экспериментал тадқиқотларнинг мақсад ва вазифалари................... 117
4.5-§. Экспериментал дала тадқиқотларнинг ўтказиш усуллари................. 120
4.6-§. Тажрибаларни математик режалаштириш услуби орқали
тупроқни кўтариб берувчи винтнинг параметрларини
мақбуллаштириш.................................................................................... 127
Тўртинчи боб бўйича хулосалар........................................................... 129
V-БОБ ҚУРИЛМАНИ КЕНГ ХЎЖАЛИК СИНОВЛАРИНИНГ
НАТИЖАЛАРИ ВА УНИНГ ТЕХНИК – ИҚТИСОДИЙ
КЎРСАТКИЧЛАРИ............................................................................. 130
5.1-§. Ғўза қатор ораларига бўйлама пол ҳосил қилиш қурилмасининг
тажрибавий нусхаси............................................................................... 130
5.2-§. Қурилманинг хўжалик синовидан ўтказиш натижалари.................... 134
5.3-§. Шнекли пол ҳосил қилиш қурилмасининг тупроқнинг уваланиш
сифатига таъсири.................................................................................... 137
5.4-§. Ғўза қатор ораларида пол ҳосил қилишнинг иқтисодий
самарадорлигини ҳисоблаш.................................................................. 138
Бешинчи боб бўйича хулосалар............................................................ 143
УМУМИЙ ХУЛОСАЛАР..................................................................... 144
ФОЙДАЛАНИЛГАН АДАБИЁТЛАР РЎЙХАТИ….............…...... 146
ИЛОВАЛАР............................................................................................ 160
