ҚИСҚАРТМАЛАР РЎЙХАТИ......................................................................... 5
КИРИШ................................................................................................................ 6
I БОБ. КОЛЛАГЕН ТАРКИБИ ВА ТУЗИЛИШИ, АЖРАТИБ ОЛИШ
УСУЛЛАРИ, КОЛЛАГЕН ВА ПОЛИСАХАРИДЛАР АСОСИДА
КОМПОЗИЦИЯЛАР ОЛИШ, УЛАРНИНГ БИОЛОГИК
ФАОЛЛИКЛАРИ БЎЙИЧА ЗАМОНАВИЙ ТАДҚИҚОТЛАР.................... 13
1.1. Коллаген. Кимёвий таркиби ва хоссалари.............................................. 13
1.1.1. Коллаген ажратиб олиш усуллари........................................................ 18
1.1.2. Коллагеннинг тиббиётда қўлланилиши................................................ 22
1.1.3 Коллаген ва полисахаридлар асосида биоматериаллар олишнинг
физик-кимёвий усуллари.............................................. .................................... 26
1.2. Коллаген ва полисахаридлар асосида олинган биоматериалларнинг
биологик фаолликлари..................................................................................... 31
1.2.1. Битишма ва унинг келиб чиқиши. Коллаген ва полисахаридлардан
олинган препаратларни битишмага қарши биологик
фаолликлари....................................................................................................... 31
1.2.2. Коллаген асосида олинган плёнкаларнинг куйганга қарши биологик
фаолликлари........................................................................................................ 33
II БОБ. КОЛЛАГЕН АЖРАТИБ ОЛИШ, КОЛЛАГЕН ВА
ПОЛИСАХАРИДЛАР АСОСИДА КОМПОЗИЦИЯЛАР ОЛИШ,
УЛАРНИНГ ФИЗИК-КИМЁВИЙ ВА БИОЛОГИК ТАДҚИҚ ҚИЛИШ
УСУЛЛАРИ...................................................................................................... 37
2.1. Фойдаланилган реагентлар ва дастлабки моддалар синтези............. 37
2.2. Коллаген сувли массасини ажратиб олиш........................................... 37
2.2.1. Коллаген сувли массасини қовушқоқлигини аниқлаш...................... 38
2.2.2. Коллагенни молекуляр массасини электрофорез усулда аниқлаш... 38
2.2.3. Коллагенни аминокислота таркибини аниқлаш................................ 38
2.3. Коллаген ва полисахаридлар асосида композициялар олиш................ 39
3
2.3.1. Коллаген ва полисахаридлар асосида олинган композицияларнинг
қовушқоқлигини Геплер усулида аниқлаш................................................... 39
2.3.2. Композицияларнинг реологик хусусиятларини аниқлаш.................. 40
2.3.3. Плёнкаларнинг физик-механик хоссаларини аниқлаш...................... 40
2.3.4. Плёнка намуналарининг термик барқарорлигини ТГ ДСК усулида
аниқлаш............................................................................................................. 40
2.3.5. Плёнка намуналарини ИҚ-спектроскопик усулда аниқлаш........... 41
2.3.6. Плёнка намуналарининг морфологик тузилишини электрон
микроскопик усулда аниқлаш ........................................................................ 41
2.4. Коллаген асосида олинган плёнкаларнинг биологик фаолликлари..... 42
2.4.1. Плёнка биосўрилувчанлигини in vivo шароитида аниқлаш
усули............................................................................................................. 42
2.4.2. Плёнканинг битишмага қарши биологик фаолликларини in vivo
аниқлаш усули............................................................................................... 43
2.4.3. Плёнка намуналарини термик куйишга қарши биологик
фаолликларини аниқлаш ................................................................................ 44
2.4.4. Плёнкаларнинг биомослашувчанлик хусусиятларини морфологик
аниқлаш..............................................................................................................
2.4.5. Плёнка намуналарини фармакотоксикологик хусусиятларини
аниқлаш.............................................................................................................
45
46
III БОБ. КОЛЛАГЕН АЖРАТИБ ОЛИШ, КОЛЛАГЕН ВА
ПОЛИСАХАРИДЛАР АСОСИДА КОМПОЗИЦИЯЛАР ОЛИШ,
УЛАРНИНГ ФИЗИК-КИМЁВИЙ ХОССАЛАРИ......................................... 48
3.1.1. Коллаген сувли массасини ажратиб
олиш....…............................................................................................................ 48
3.1.2. Коллагеннинг аминокислота таркиби.................................................... 52
3.1.3. Коллаген молекуляр массасини электрофорез усулида
аниқлаш.....................................................................………………………..... 54
3.2. Коллаген ва полисахаридлар (Na-КМЦ ва пектин) асосида
4
композициялар олиш ва физик кимёвий хоссаларини аниқлаш................. 55
3.2.1. Коллаген асосида олинган плёнкаларнинг тузилишларини ИҚспектроскопик усулда аниқлаш...................................................................... 58
3.2.2. Коллаген асосида олинган композицияларнинг реологик
хусусиятлари………………............................................................................... 63
3.2.3. Коллаген ва композициялар асосида олинган плёнкаларнинг
термик барқарорлигини ТГДСК усулда аниқлаш....................................... 68
3.2.4. Коллаген ва коллаген/полисахарид (Nа-КМЦ ва пектин)
композицияларининг тузилишини электрон микроскоп ёрдамида
аниқлаш.............................................................................................................
3.2.5. Коллаген ва унинг асосида олинган плёнкалар таркибидаги
коллаген толаларини ўзгаришини АСМ ва СЭМ да аниқлаш......................
72
79
IV БОБ. КОЛЛАГЕН АСОСИДА ОЛИНГАН ПЛЁНКАЛАРНИНГ
БИОЛОГИК ФАОЛЛИКЛАРИ...................................................................... 84
4.1. Плёнка намуналарини биосўрилувчанлигини in vivo усулида
аниқлаш............................................................................................................. 84
4.2 Плёнкаларнинг битишмага қарши биологик фаолликларини in vivo
усулида аниқлаш.............................................................................................. 87
4.3. Плёнка намуналарини куйганга қарши биологик фаолликлари.......... 89
4.4. Коллаген асосида олинган плёнканинг биомослашувчанлигини
морфологик аниқлаш......................................................................................
4.5. Препарат намуналарини фармакотоксикологик хусусиятлари............
91
93
ХУЛОСА........................................................................................................... 96
ФОЙДАЛАНИЛГАН АДАБИЁТЛАР РЎЙХАТИ........................................ 98
ИЛОВАЛАР........................................................................................................ 117


